برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )
407
تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )
به همان اندازه كه بعدها نزد تركان ( سلجوقيان ) ديده شد ، بسيار زياد بود . « 49 » حتى خورشيد ، اسپاهبذ طبرستان ( در حدود سال 148 ه / 765 م ) پاركى خصوصى از حيوانات شامل گراز ، خرگوش ، گرگ و پلنگ ترتيب داد ، تا موجبات بيشتر لذت بردن از شكار را براى خود فراهم كند . « 50 » همچنين زمينهاى پست اطراف رودخانهها و سواحل ( تا حدود كش در ماوراءالنهر ) « 51 » كه پر از پرندگان گوناگون بود ، منطقههاى مطلوب شكار ( بهويژه براى فصل زمستان ) محسوب مىشد . از پرندگان شكارى ، همچنين از حيوانات كوچك شكارى ، قوش نقشى پراهميّت و معروف داشت . پرورش قوش مانند مغربزمين امرى تخصصى و حرفهاى بشمار مىآمد . « 52 » پرورش قوش و قوشدارى در كليه اقشار مردم گسترده بود « 53 » و در اين امر خراسان ( مثلا از زمانى كه خليفه وليد دوّم در سال 125 ه / 743 م حيواناتى پرورش داد ) « 54 » و جزاير سواحل گرگان ( محلّى كه به خصوص باز شكارى سفيد تربيت مىشد ) « 55 » جاى خاصى داشت . بر خلاف شكار ، ماهيگيرى فقط براى كسب و كار بود ؛ هيچ نوع ورزش يا تفريح و سرگرمى در اين ارتباط ديده نشده است . مراكز اصلى ماهى در سواحل
--> ( 49 ) . ملكشاه اوّل ( در سال 465 ه / 73 - 1072 م ) و ملكشاه دوّم ( سال 547 ه / 1152 م و بعد ) شكار را زياد دوست داشتند : , Urada / turk II 243 و يا راوندى : راحة الصدور ، ص 249 . ( 50 ) . ابن اسفنديار : تاريخ طبرستان ، ص 115 . ( 51 ) . مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 283 . ( 52 ) . و نيز ) D . S . Phillott : The Baz - nama - yi Nasiri , a Persian treatise of falconry , translated , ( London 1908 ) Clement Huart im J . As . 10 . R . XIII ( I . / VI . 1909 ) , S . 130 ) . - رجوع كنيد درباره تعليم شكار قوش رجوع كنيد به قابوسنامه / چاپ ديتز ، ص 500 - 495 ، راجع به شكار قوش و پيدايى آن به طور كلى رجوع كنيد به : ص 372 - 369 V . Hehn : Kulturpflanzen und . . . ( 53 ) . همچنين پاپك در شكارهاى خود در ارمنستان قوشى داشت : طبرى : تاريخ 3 ، ص 1226 ( سال 223 ه / 837 م ) . ( 54 ) . طبرى : تاريخ 2 ، ص 1766 . ( 55 ) . مسكويه : تجارب الامم ، ج 2 ، ص 27 ( به طور كلى در صفحات 37 - 27 نكات و مطالبى درباره آن ذكر شده است .